الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )
60
موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )
مىخواهد نگهداشته شده را بكشد هر دو كشته مىشوند . امّا اگر به نظرش رسيد او مىخواهد ضربهاى معمولى وارد كند ، مورد قبول نيست كه بگوييم : او قتل عمدى انجام داده است ، بلكه قاتل كشته مىشود و نگهدارنده به شديدترين مجازات گرفتار مىآيد و به دليل نگهداشتن مقتول ، يك سال در زندان مىماند و كشته نمىشود . « 1 » 26 . شافعى : اگر كسى براى فرد ديگرى ، شخص سومى را به نوعى نگهدارد ؛ مثلا با طناب كتفها و يا دو دستش را ببندد يا دو دست را نگهدارد يا او را بخواباند و سرش را بالا بگيرد و شخص ديگر [ حلقش را ببرد و ] او را بكشد قاتل كشته مىشود و نگهدارنده نه كشته مىشود و نه ديه مىپردازد ، بلكه تنها تعزير و زندانى مىشود ؛ چرا كه او ، آن شخص را نكشته و تنها قاتلان كشته مىشوند و او قاتل نيست . « 2 » 27 . ابو حنيفه ( در مورد كسى كه براى شخص ديگرى فرد سومى را نگه مىدارد و او ، آن شخص را درجا ، با سلاحى مىكشد ) : نگهدارنده قصاص نمىشود و قاتل كشته مىشود . البته نگهدارنده به سختى عقوبت مىبيند و در زندان مىافتد . « 3 » 28 . ابن حزم : آيا بر نگهدارنده براى كشتن و همچنين ايستاده و ناظر و مراقب و مؤيّد و راهنمايىكننده و پيرو قاتل و ستمگر ، قصاص هست يا نه ؟ نگهدارنده قاتل نيست ، ولى انسان را نگهداشته تا بميرد از اينرو ، همان كار را با او مىكنند ؛ آن قدر او را در زندان نگه مىدارند تا بميرد . « 4 » 29 . از ربيعة الرأى روايت شده : قاتل كشته مىشود و نگهدارنده به زندان مىافتد تا بميرد . « 5 » 30 . ابن قدامه : امّا نگهدارنده ، اگر نداند كه قاتل ، نگهداشته شده را مىكشد ، چيزى بر او نيست و اگر او را براى كشتهشدن نگهداشته ، مثل اينكه او را نگهداشته تا سرش را ببرد ، در روايتى هست كه به زندان ابد مىافتد تا بميرد و در بعضى از روايات ، كشتن او نيز آمده است . « 6 »
--> ( 1 ) . موطّأ ، ج 2 ، ص 873 . ( 2 ) . الامّ ، ج 6 ، ص 30 . ( 3 ) . همان ، ج 7 ، ص 330 . ( 4 ) . محلّى ، ج 10 ، ص 511 ، مسألهء 2090 و نك : ج 10 ، ص 428 . ( 5 ) . انتصار ، ص 270 ؛ نيل الاوطار ، ج 7 ، ص 23 . ( 6 ) . مغنى ، ج 7 ، ص 755 .